Mali yıl ortasında muhasebe devri: yerel muhasebeci ayrıldığında

Risk önünüzde değil, arkanızdadır

Devirde kolay olan kısım bundan sonraki kayıtlardır. Asıl açık, çoktan verilmiş beyanlardadır: kısmen indirilebilir yüklenilen KDV üzerinde alınan pozisyonlar, indirilemeyecekken gider yazılan kalemler, transfer fiyatlandırması dayanağı olmayan ilişkili taraf işlemleri ve hiç ayrılmamış karşılıklar. Kapanış bakiyesini olduğu gibi devralıp devam eden bir muhasebeci, bunların tamamını sessizce üstlenir.

Açılış incelemesi neyi kapsar

Kayıt öncesi mutabakat. Açılış mizanı yalnızca önceki defterden devralınmaz; son verilen kurumlar vergisi beyannamesi ve beratlanmış e-Defter dosyalarıyla karşılaştırılır. İkisi arasında fark varsa, yeni kayıt atılmadan önce kalem kalem tespit edilir.

Açık dönemlerin yeniden hesaplanması. Türkiye’de beyannameler yasal düzeltme süresi içinde düzeltilebilir ve şirketin hatayı kendisi beyan etmesi, incelemede bulunmasına kıyasla ceza açısından belirgin biçimde daha lehtedir. Düzeltmeye açık dönemlerin KDV ve stopaj beyannameleri kaynak belgeler üzerinden yeniden hesaplanır.

Elektronik zincirin kontrolü. e-Fatura ve e-Defter yalnızca bir dosya biçimi değil, kaydın kendisidir. Defterler aylık olarak beratlanır ve zincirdeki kopukluk idare tarafından görülebilir. Eksik berat, süresi dolmuş mali mühür veya karşı taraf e-Fatura mükellefiyken sistem dışında düzenlenmiş faturalar sık rastlanan ve düzeltilebilir sorunlardır — yeter ki fark edilsin.

Değerlendirmelerin belgelenmesi. Önemli her pozisyon için, neyin hangi dayanakla kararlaştırıldığını anlatan bir paragraflık not tutulur. İki yıl sonra, kararı veren kişi ayrılmışken bir incelemede dosyayı savunulabilir kılan şey budur.

Merkezin gerçekten kullanabileceği raporlama

Türkiye’deki yabancı sermayeli iştiraklerin çoğu tek bir defter tutar — Türkçe, Vergi Usul Kanunu’na göre — ve yılda bir kez, baskı altında merkeze çevirir. Biz yasal hesap planını grubun hesap planıyla devir anında bir kez eşleştirir ve ikisini birlikte güncel tutarız. Böylece ay sonu, her aralık ayında yeniden yapılan bir mutabakat çalışması yerine, aynı kayıttan hem yasal defteri hem grup raporlama paketini üretir.

Enflasyon muhasebesi artık devrin bir parçasıdır

Türkiye vergi amaçlı enflasyon muhasebesi uygulamaktadır ve bu uygulama hem bilançoyu hem vergi matrahını esaslı biçimde değiştirir. Bunu göz ardı eden bir devir, beyanname ile örtüşmeyecek bir defter üretir. Önceki dönemlerin doğru düzeltilip düzeltilmediği, ilk kontrol ettiğimiz konulardandır.